पेरिस (रासस/एएफपी) – फ्रान्समा लगातार तेस्रो सातासमेत शनिबार प्रदर्शन हुने भएपछि सम्भावित हिंसा र तोडफोड नियन्त्रण गर्न सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ । हेलोविन पर्वसमेत परेकाले प्रदर्शनका क्रममा हिंसा भड्किन सक्ने आशङ्कामा विभिन्न सहरका पसल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानले आफ्ना अगाडिका भाग काठका फल्याकले छोपेका छन् ।

राष्ट्रपतीय निर्वाचन हुन अब छ महिना मात्र बाँकी रहँदा फ्रान्सको राजनीतिक वातावरण तनावपूर्ण बनेको छ । विभिन्न जनमत सर्वेक्षणमा अतिदक्षिणपन्थी नेतृ मरिन ले पेन अगाडि देखिनुभएको छ । राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा देशमा अशान्त अवस्था रहनु असामान्य भएको बताउनुभएको छ ।

अक्टोबर १७ मा भएको हिंसात्मक घटनाको पुनरावृत्ति हुन नदिन शनिबार करिब ७० हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने तयारी गरिएको छ । यो सङ्ख्या गत साता परिचालन गरिएको सुरक्षाकर्मी बराबर हो । राजधानी पेरिसमा ४० भन्दा बढी मेट्रो स्टेसन बन्द गरिनेछ भने ट्राम सेवा पनि प्रभावित हुनेछन् ।

गृहमन्त्रीका सहयोगी लरेन्ट नुनेजले दुई साताअघि देखिएको स्तरकै सडक हिंसा पुनः हुन सक्ने आशङ्का व्यक्त गर्नुभएको छ । त्यसबेला प्रदर्शनका क्रममा झडप, पसलमा लुटपाट तथा सार्वजनिक भवनमा आगजनी भएका दृश्य विश्वभर प्रसारित भएका थिए ।

प्रदर्शनमा ‘येलो भेस्ट’ आन्दोलनका कार्यकर्ता, ट्रेड युनियनका सदस्य तथा उच्च माध्यमिक र विश्वविद्यालयका विद्यार्थी सहभागी हुँदै आएका छन् । सुरुमा बढ्दो जीवनयापन खर्च, आर्थिक असमानता र शिक्षाको खस्कँदो अवस्थाविरुद्ध केन्द्रित आन्दोलन पछिल्लो समय नागरिक स्वतन्त्रता र प्रदर्शन गर्न पाउने अधिकारको मागमा समेत विस्तार भएको छ ।

प्रहरीको कडा कारबाहीका क्रममा केही प्रदर्शनकारी गम्भीर घाइते भएपछि आन्दोलन थप चर्किएको हो ।

हिंसाको आशङ्काले व्यवसायी त्रसित

प्रहरी स्रोतका अनुसार शनिबार सम्भावित हिंसालाई लिएर सुरक्षा अधिकारीहरू उच्च सतर्कतामा छन् । एक प्रहरी स्रोतले शान्तिपूर्ण रूपमा प्रदर्शन सम्पन्न हुनेमा विश्वस्त हुने आधार नरहेको जनाएको छ ।

फ्रान्सको चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष एलेन डि क्रेसेन्जोले पनि व्यवसायीहरू शनिबारको अवस्थालाई लिएर चिन्तित रहेको बताउनुभएको छ । उहाँले पसल सञ्चालकहरू दिन छिट्टै सकियोस् भन्ने चाहनामा रहेको फ्रान्स इन्टर रेडियोलाई बताउनुभयो ।

हेलोविन पर्वका कारण सुरक्षा चुनौती थपिन सक्ने उहाँको भनाइ छ । पर्वका क्रममा मानिसहरूले मास्क तथा नकाब लगाउने भएकाले हिंसात्मक गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिको पहिचान गर्न कठिन हुन सक्ने उहाँले बताउनुभयो ।

सम्भावित तोडफोड र लुटपाटबाट जोगिन फ्रान्सका विभिन्न सहरमा पसल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानका अगाडिका भाग काठका फल्याकले छोपिएका छन् । पेरिसस्थित एउटा पसलमा फल्याकले छोपिएको भागमा कालो रङले लेखिएको सन्देशमा भनिएको छ, “यी फल्याकपछाडि न कुनै शक्ति छ, न कुनै शत्रु । यहाँ केवल एउटा परिवार र उनीहरूको काम छ ।”

गृहमन्त्रीले बिहीबार सार्वजनिक अशान्तिको उच्च जोखिम रहेको चेतावनी दिँदै प्रदर्शन गर्न अनुमति दिइए पनि सहरका मुख्य केन्द्रहरूमा भने रोक लगाइने बताउनुभएको थियो ।

‘अन्धकारको रात’ मनाउने नाममा भेला हुन आह्वान

पेरिस प्रहरीले पूर्वी पेरिसको बास्टिल र नेसन क्षेत्रबीच प्रदर्शनकारीलाई जुलुस निकाल्न रोक्ने प्रयास गरेको थियो । तर अदालतले प्रहरीको उक्त प्रतिबन्ध उल्ट्याइदिएको छ ।

गृहमन्त्रीका सहयोगी नुनेजका अनुसार सामाजिक सञ्जालमा शनिबार साँझ हेलोविनको नाममा भेला हुन आह्वान गरिएका सन्देश फेला परेका छन् । ती सन्देशमा प्रदर्शनकारीलाई ‘क्रान्ति’ सुरु गर्न आग्रह गरिएको थियो ।

सामाजिक सञ्जालका केही पोस्टमा विशेष पहिरन लगाएर ‘अन्धकारको रात’ मनाउन भेला हुन आह्वान गरिएको थियो । नुनेजले भने प्रदर्शनमा सहभागी हुनेहरूलाई अनुहार छोप्ने मास्क लगाउन अनुमति नदिइने चेतावनी दिनुभएको छ ।

शुक्रबार पेरिसस्थित विशेष पहिरन बिक्री गर्ने एउटा पसलमा ग्राहकको भीड लागेको थियो । तर पसलका व्यवस्थापक डिडियर जारसाले ग्राहकले खरिद गरेका सामग्री के प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्छन् भन्नेबारे सोध्नु आफ्नो काम नभएको बताउनुभयो ।

“हामी यहाँ प्रहरीको भूमिका निर्वाह गर्न बसेका होइनौँ,” उहाँले भन्नुभयो ।

प्रदर्शन गर्ने अधिकारको माग चर्किंदै

अक्टोबर १७ मा भएको झडप, लुटपाट र तोडफोड नियन्त्रण गर्न सुरक्षा तथा गुप्तचर संयन्त्र प्रभावकारी हुन नसकेको अधिकारीहरूले स्वीकार गरेका छन् । त्यसयता सरकारले विभिन्न सहरमा प्रदर्शन नियन्त्रणका उपाय अपनाउनुका साथै सुरक्षा व्यवस्था थप कडा बनाएको छ ।

पेरिसका रिपब्लिक र सातेले–ले हाल क्षेत्रमा शनिबार र आइतबार राति ११ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म कर्फ्यु लगाइने भएको छ । सार्वजनिक स्थलको सरसफाइका लागि सप्ताहन्तमा एक हजारभन्दा बढी नगरपालिका कर्मचारी परिचालन गरिने मेयरको कार्यालयले जनाएको छ ।

राम्रो शैक्षिक वातावरणको माग गर्दै उच्च माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूले हप्तौँसम्म प्रदर्शन गरेपछि पछिल्लो अशान्ति सुरु भएको हो । यससँगै बढ्दो जीवनयापन खर्च र आर्थिक असमानताविरुद्धका प्रदर्शन पनि जारी छन् ।

यसैबीच, गत साता पेरिसबाहिर भएको गोलीकाण्डले फ्रान्सलाई थप स्तब्ध बनाएको थियो । घटनामा एक जनाको मृत्यु भएको थियो भने ११ वर्षीया बालिकासहित सात जना घाइते भएका थिए । घाइतेमध्ये अधिकांश विदेशी मूलका थिए ।

उक्त घटनापछि जातीय घृणालाई सामान्यीकरण गर्ने प्रवृत्तिविरुद्ध फ्रान्सका विभिन्न स्थानमा प्रदर्शन भएका छन् । यसले देशको राजनीतिक तथा सामाजिक वातावरण थप तनावपूर्ण बनेको छ ।