काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले नेपाल, भारत र चीनको नेतृत्वमा ‘हिमालयन क्लाइमेट रेजिलियन्स मेकानिजम’ स्थापना गर्न प्रस्ताव गरेका छन् ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई आज सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्र करिब दुई अर्ब मानिसको पानी, पारिस्थितिक प्रणाली, कृषि तथा जीविकोपार्जनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको उल्लेख गरे । उनले हिमालय क्षेत्रलाई पृथ्वीको जीवन प्रणालीको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा व्याख्या गरे ।
प्रस्तावित संयन्त्रअन्तर्गत स्याटेलाइट तथ्यांक तथा विशेषज्ञता आदानप्रदान, जोखिमयुक्त हिमतालको नियमित निगरानी, संयुक्त पूर्वसूचना प्रणालीको सुदृढीकरण र विपद्का बेला सीमापार सहायता तथा उद्धार कार्यको समन्वय गरिने प्रधानमन्त्री शाहले बताए ।
उनले हिमालयलाई देश–देशबीच खण्डित सूचनाको सीमारेखाका रूपमा नभई अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र जलवायु समाधानको प्रयोगशालाका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
नेपालले आफ्नो पारिस्थितिक योगदानको तुलनामा अझ ठूलो विश्वव्यापी भूमिका निर्वाह गरिरहेको दाबी गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले नेपालको भूभागको करिब आधा हिस्सा वन पुनःस्थापना भएको जानकारी दिए ।
उनका अनुसार नेपालले स्वच्छ ऊर्जाको आवश्यकता पूरा गर्न जलविद्युत् विकासलाई अघि बढाइरहेको छ भने विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोग विस्तार भइरहेको छ । त्यस्तै, स्थानीय तहमा जलवायु अनुकूलनका कार्यक्रमलाई थप प्रभावकारी बनाउने काम भइरहेको उनले बताए ।
बढ्दो जलवायुजन्य विपद्को जोखिम सामना गर्न नेपालले आफ्नो तयारी र क्षमता थप सुदृढ गर्ने प्रतिबद्धता पनि प्रधानमन्त्री शाहले व्यक्त गरे ।
प्रधानमन्त्री शाहले करिब एक महिनाअघि नेपालको हिमाली क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीलाई नेपालको सीमाभित्र सीमित त्रासदीका रूपमा मात्र हेर्न नहुने बताए । उक्त विपद् विश्व समुदायका लागि जलवायु संकट र हिमाली क्षेत्रमा बढ्दो जोखिमबारे गम्भीर चेतावनी भएको उनको भनाइ थियो ।
