धादिङ। कृष्णभीरमा पहिरोपछि अवरुद्ध पृथ्वीराजमार्ग सञ्चालनमा ल्याउन कम्तीमा १५ दिन लाग्ने भएको छ। भोटेकोशी बाढीपछि त्रिशूली नदीमा आएको उच्च बहावले सडकको तल्लो भाग कटान गरेपछि राजमार्ग अवरुद्ध भएको हो।
सडक विभागले प्राविधिक तथा भौगर्भिक विज्ञसहितको टोली परिचालन गरी राजमार्गलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर तत्काल खुलाउने तयारी थालेको छ। स्थलगत निरीक्षणपछि विभागका सहसचिव चुणाराज ढकालले नदीको उच्च बहावले सडकको तल्लो भाग कटान गर्नुका साथै माथिल्लो भूभागमा समेत चिरा परेपछि पहिरो खसेको बताए।
उनका अनुसार विज्ञको प्राविधिक रायका आधारमा १० देखि १५ दिनभित्र राजमार्ग सञ्चालनमा ल्याउने प्रयास हुनेछ। त्यस अवधिसम्म वैकल्पिक रुट तथा स्थानीय सडक प्रयोग गरेर यातायात सञ्चालनको व्यवस्था मिलाइनेछ।
‘यो राजमार्ग नेपालकै लाइफलाइन भएकाले उच्च प्राथमिकता दिएर तत्काल गर्नुपर्ने सबै कदम चाल्छौँ,’ ढकालले भने।
सडक विभागका भू–प्राविधिक विज्ञ मधुसुदन आचार्यका अनुसार कृष्णभीरमा पहिरो पुरानै स्लोप फेलियर भएको क्षेत्रमा पुनः खसेको हो। तत्काल सडक सञ्चालनमा ल्याउन जोखिमयुक्त माथिल्लो भागको माटो तथा सामग्री हटाएर सिंगल लेन डाइभर्सन निर्माण गर्न सकिने उनले बताए।
पहिरो प्रभावित करिब १०० मिटर लामो र १० देखि १५ मिटर अग्लो क्षेत्रमा हजारौँ घनमिटर सामग्री हटाउनुपर्ने प्रारम्भिक आकलन छ। तीन–चारवटा मेसिन परिचालन गरी तीव्र गतिमा काम गर्न सके १५ दिनभित्र सिंगल लेनबाट यातायात सञ्चालन गर्न सकिने आचार्यले बताए।
नदीको थप कटान रोक्न जिओब्याग, ग्याभिन नेट तथा नेटले बेरेका बोल्डर प्रयोग गरी सडकको तल्लो भाग संरक्षण गर्न सकिने विभागको प्रारम्भिक अध्ययन छ। हाल नदीको तल्लो भागमा बेडरक रहेको देखिएकाले माथिल्लो भागबाट डाइभर्सन निर्माण गरी सडक सञ्चालनमा ल्याउने विकल्पमा पनि अध्ययन भइरहेको छ।
भविष्यमा नदी करिडोरमा निर्माण हुने राजमार्गलाई थप विपद्–प्रतिरोधी बनाउन सडकको उचाइ बढाउने, वैकल्पिक लिंक तथा रुट विकास गर्ने, अग्ला पुल र आवश्यक स्थानमा साना सुरुङ निर्माण गर्ने नीति आवश्यक रहेको विभागले जनाएको छ। जलवायु परिवर्तनका कारण नदीको बहाव र विपद्को जोखिम बढ्दै गएकाले सुरुआती लागत केही बढी भए पनि दीर्घकालीन रूपमा टिकाउ र सुरक्षित संरचनालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने विभागको निष्कर्ष छ।