गण्डकी। तिहार र छठ पर्वको बिदासँगै पर्यटकीय गतिविधि बढेपछि कास्कीका प्रमुख पर्यटकीय गाउँ घान्द्रुक, सिक्लेस र ल्वाङ पर्यटकले भरिभराउ भएका छन् । आन्तरिक पर्यटकको आगमन उल्लेख्य रूपमा बढ्दा यहाँका होटल तथा घरबासमा पाहुनाको चाप बढेको छ । अग्रिम बुकिङ नगरी पुग्ने पर्यटकले आवास पाउनसमेत कठिनाइ भोग्नुपरेको छ ।
अन्नपूर्ण गाउँपालिका–१० र ११ मा पर्ने घान्द्रुकमा तिहारको भोलिपल्टदेखि पर्यटकको चहलपहल बढेको हो । घान्द्रुक पर्यटन व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष विक्रम गुरुङका अनुसार अहिले दैनिक तीन हजार चार सयदेखि तीन हजार पाँच सयसम्म पर्यटक गाउँ पुगिरहेका छन् । पर्यटकको चापका कारण होटलमा कोठा पाउन कठिन भएपछि समितिले अग्रिम बुकिङ गरेर मात्र भ्रमणमा आउन आग्रह गरेको छ ।
घान्द्रुक पुग्ने अधिकांश पर्यटक आन्तरिक भए पनि भारतीय तथा अन्य मुलुकका पर्यटकको आगमनसमेत भइरहेको छ । अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्गको प्रमुख गन्तव्य घान्द्रुक अन्नपूर्ण आधार शिविर तथा पुनहिल–घोरेपानी पदमार्गमा पर्ने भएकाले पदयात्रीका लागि विश्रामस्थलका रूपमा समेत परिचित छ ।
अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रे हिमशृङ्खलाको मनमोहक दृश्य, गुरुङ समुदायको मौलिक संस्कृति, ग्रामीण परिवेश र स्थानीय आतिथ्य घान्द्रुकका प्रमुख आकर्षण हुन् । सडक पहुँच विस्तार भएसँगै पछिल्लो समय यहाँ आन्तरिक पर्यटकको आगमन थप बढेको पर्यटन व्यवसायी बताउँछन् । पर्यटन व्यवस्थापन समितिका अनुसार गाउँमा रिसोर्टसहित ८० होटल र ३५ घरबास सञ्चालनमा छन् ।
मादी गाउँपालिका–१ स्थित सिक्लेस गाउँमा पनि पर्यटकको चाप बढेको छ । पर्यटक सूचना केन्द्रका अनुसार तिहारको भोलिपल्ट मात्रै एक हजार ३२४ जना पर्यटक सिक्लेस पुगेका थिए । एकैपटक ठूलो सङ्ख्यामा पर्यटक आउँदा होटल तथा आवास व्यवस्थापनमा कठिनाइ भएको स्थानीय व्यवसायीले बताएका छन् ।
नमस्ते गेस्ट हाउसका सञ्चालक झरना गुरुङका अनुसार होटल आइतबारसम्मका लागि बुकिङ भइसकेको छ । नयाँ पाहुनालाई कोठा उपलब्ध गराउन समस्या भएपछि होटलको अवस्था बुझेर अग्रिम बुकिङ गर्न पर्यटकलाई आग्रह गरिएको उनले बताए।
हिमालको काखमा अवस्थित सिक्लेस प्राकृतिक सौन्दर्य, गुरुङ संस्कृति र परम्पराका लागि प्रसिद्ध छ । एकै बान्कीका ढुङ्गा र जस्ताका छाना भएका घर, ढुङ्गे आँगन तथा बाटो, परम्परागत झ्यालढोका र साँघुरा गल्लीले गाउँको मौलिक पहिचान झल्काउँछन् । मादी खोला, हरियाली वनपाखा र हिमाली दृश्यले सिक्लेस पुग्ने पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने गरेका छन् ।
गुरुङ सङ्ग्रहालय, शान्ति स्मारक, सिक्लेस पार्क, मौलिक भेषभूषा, नाचगान तथा स्थानीय परिकार यहाँका थप आकर्षण हुन् । सिक्लेस–कपुचे–कोरी पदमार्ग सञ्चालनमा आएपछि पदयात्राका लागि पुग्ने पर्यटकको सङ्ख्यासमेत बढेको स्थानीय व्यवसायी बताउँछन् । दुई दशकअघि सामुदायिक घरबासबाट सुरु भएको यहाँको पर्यटन व्यवसाय अहिले होटल तथा घरबाससम्म विस्तार भएको छ ।
यसैगरी, पोखरा महानगरपालिकासँग जोडिएको माछापुच्छ्रे गाउँपालिका–८ स्थित ल्वाङ गाउँमा पनि पर्यटकको आगमन बढेको छ । तिहारको भोलिपल्टदेखि नै होटल तथा घरबास पाहुनाले भरिएपछि व्यवस्थापनमा कठिनाइ भएको ल्वाङ सामुदायिक घरबास व्यवस्थापन समितिका निवर्तमान अध्यक्ष मञ्जु गुरुङले बताए ।
विसं २०६७ मा सात घरबाट सुरु भएको ल्वाङको घरबास व्यवसाय अहिले २६ घरमा विस्तार भएको छ । यहाँका घरबासमा एकै रातमा चार सयसम्म पाहुनालाई आवास उपलब्ध गराउन सकिने क्षमता छ । प्रकृति र गुरुङ संस्कृतिको अनुभव लिन चाहने पर्यटकका लागि ल्वाङ लोकप्रिय गन्तव्य बन्दै गएको छ ।
समुद्र सतहबाट एक हजार चार सय मिटर उचाइमा रहेको ल्वाङबाट माछापुच्छ्रे र अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलामा देखिने सूर्योदयको दृश्य आकर्षक मानिन्छ । गाउँको सिरानमा एक हजार दुई सय रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको चियाबारी यहाँको अर्को प्रमुख आकर्षण हो । चियाबारी, गुरुङ संस्कृति, रैथाने परिकार र स्थानीय जीवनशैलीको अनुभव लिन स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक ल्वाङ पुग्ने गरेका छन् ।
ल्वाङ पुग्ने पर्यटकले स्थानीय परिकार बनाउने तरिका, खेतीपाती तथा निगालोबाट डोको र सेखुजस्ता सामग्री बनाउने सीपबारे जानकारी लिन पाउँछन् । अन्नपूर्ण आधार शिविर र मर्दी पदमार्ग जाने पर्यटकले समेत यहाँ विश्राम गर्ने गरेका छन् । नजिकै रहेको पोखरा क्यानोनिङ र घलेल गाउँले पनि यस क्षेत्रको पर्यटकीय आकर्षण बढाएका छन् ।
पोखराबाट घान्द्रुक, सिक्लेस र ल्वाङसम्म सडकमार्गबाट सहजै पुग्न सकिने भएकाले यी गाउँ पर्यटकको रोजाइमा पर्दै आएका छन् । प्राकृतिक सौन्दर्य, मौलिक संस्कृति, पदयात्रा र घरबासको अनुभवले आकर्षित पर्यटकको आगमनले स्थानीय पर्यटन व्यवसायलाई चलायमान बनाएको छ । तर, बढ्दो पर्यटक चापअनुसार आवास व्यवस्थापन र पर्याप्त सेवा सुविधा उपलब्ध गराउनु स्थानीय व्यवसायीका लागि चुनौती बनेको छ ।
