काठमाडौँ – इरानले मध्यपूर्वी परिस्थितिसँग जोडिएको युद्धविराम अवधिमा होर्मुज जलमार्गलाई पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा राख्ने निर्णय सार्वजनिक गरेको छ। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले लेबनानसँग सम्बन्धित युद्धविराम लागू रहँदासम्म उक्त जलमार्गमार्फत व्यावसायिक जहाजहरूको निर्बाध आवतजावत सुनिश्चित गरिने जानकारी दिएका हुन्।
उनका अनुसार करिब १० दिनको युद्धविराम अवधिमा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारसँग सम्बन्धित जहाजहरूलाई सो मार्ग प्रयोग गर्न अनुमति दिइनेछ। यससम्बन्धी जानकारी उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरेका थिए।
इरानले यस आवागमनलाई आफ्नो बन्दरगाह तथा समुद्री निकायले तय गरेको समन्वित मार्गअनुसार सञ्चालन गर्ने जनाएको छ, जसले जहाजहरूको सुरक्षित र नियमित आवागमनमा सहजीकरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यस घोषणापछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको इन्धन आपूर्तिसम्बन्धी समस्या केही हदसम्म सहज हुने आकलन गरिएको छ। होर्मुज जलमार्ग विश्वकै महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गका रूपमा परिचित छ।
यसअघि इरानले अमेरिका र इजरायलसँगको तनावका क्रममा फेब्रुअरी महिनामा उक्त जलमार्ग केही समयका लागि प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको थियो, जसले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा असर पारेको थियो।
हाल इरान र अमेरिकाबीच दुई हप्ते युद्धविराम कार्यान्वयनमा रहेको छ, जसको अवधि अप्रिल २२ सम्म कायम रहने तय गरिएको छ।
इरानले वार्ताअघि मध्यपूर्व क्षेत्रका विभिन्न द्वन्द्व प्रभावित क्षेत्रहरूमा समेत युद्धविराम लागू हुनुपर्ने अडान राख्दै आएको थियो। यद्यपि अमेरिका र इजरायलले लेबनानलाई सो सहमतिमा समावेश नगरेको स्पष्ट पारेका थिए। त्यस समयमा इरानसँगै वार्तामा संलग्न मध्यस्थकर्ताहरूले लेबनानलाई पनि युद्धविरामको दायरामा ल्याउनुपर्ने धारणा राखेका थिए।