काठमाडौं । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणमा पहिलोपटक प्रयोगमा ल्याइएको डिसिजन रिभ्यू सिस्टम (डीआरएस) ले बुधबार सुदूरपश्चिम रोयल्स र पोखरा एभेन्जर्सबीचको खेलमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्यो । खेलका क्रममा अम्पायरका चार निर्णय उल्टिँदा डीआरएसले खेलाडीको व्यक्तिगत प्रदर्शनदेखि खेलको प्रतिस्पर्धात्मकतासम्म प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ ।
कीर्तिपुरस्थित त्रिवि क्रिकेट मैदानमा भएको खेलमा डीआरएसको प्रभाव पहिलो ओभरदेखि नै देखियो । सुदूरपश्चिमका तीव्र गतिका बलर हेमन्त धामीले पोखराका ओपनर महेदी हसनविरुद्ध एलबीडब्लूको अपिल गरेपछि अम्पायर मसुदुर रहमानले उनलाई आउट दिएका थिए । तर, हसनले रिभ्यू लिएपछि बलले विकेट मिस गर्ने देखियो र अम्पायरको निर्णय उल्टियो । यससँगै हसन गोल्डेन डकआउट हुनबाट जोगिए । उनले पोखराका लागि २१ बलमा ३२ रन बनाए ।
तेस्रो ओभरमा पनि हेमन्त धामीकै बलिङमा डीआरएसले अर्को निर्णय उल्ट्यायो । पोखराका ब्याटर दिनेश खरेलको ब्याटमा लागेर बल विकेटकिपर विनोद भण्डारीको हातमा पुगेको थियो । सुदूरपश्चिमका खेलाडीले आउटको अपिल गरे पनि अम्पायर रहमानले निर्णय दिएनन् । त्यसपछि सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीले रिभ्यू लिए । रिभ्यूमा बल ब्याटको एजमा लागेको पुष्टि भएपछि अम्पायरको निर्णय उल्टियो र ४ रन बनाएका दिनेश आउट भए ।
त्यसको अर्को बलमा हेमन्तले पोखराका कप्तान कुशल भुर्तेलविरुद्ध एलबीडब्लूको अपिल गरे । अम्पायरले कुशललाई आउट दिए पनि उनले रिभ्यू लिए । रिभ्यूमा बलले विकेट मिस गर्ने देखिएपछि निर्णय उल्टियो र कुशल गोल्डेन डकआउट हुनबाट जोगिए । त्यसपछि उनले १७ बलमा २१ रनको योगदान दिए ।
दोस्रो इनिङ्समा भने पोखराले डीआरएसको सहायताबाट सुदूरपश्चिमका ब्याटर ब्रान्डन म्याकमलेनविरुद्धको निर्णय उल्ट्यायो । पोखराका बलर शाकिब अल हसनले म्याकमलेनविरुद्ध एलबीडब्लूको अपिल गरेका थिए । अम्पायरले अपिल अस्वीकार गरेपछि पोखराका कप्तान कुशल भुर्तेलले रिभ्यू लिए । रिभ्यूमा म्याकमलेन एलबीडब्लू आउट भएको देखिएपछि अम्पायरको निर्णय उल्टियो ।
यसरी एउटै खेलमा डीआरएसले अम्पायरका चार निर्णय उल्ट्यायो । तीमध्ये पोखराका महेदी हसन र कुशल भुर्तेललाई गोल्डेन डकआउट हुनबाट जोगायो भने दिनेश खरेललाई क्याच आउट गराउन मद्दत गर्यो । अर्कोतर्फ, सुदूरपश्चिमका ब्रान्डन म्याकमलेन डीआरएसकै कारण एलबीडब्लू आउट भए ।
डीआरएस नभएको भए खेलाडीको प्रदर्शनमै पर्थ्यो असर
यी घटनाले डीआरएसको महत्त्व निर्णय सच्याउनमा मात्र सीमित नरहेको देखाउँछन् । पहिलो ओभरमै आउट भएका भए महेदी हसनले पोखराका लागि ३२ रनको योगदान दिन पाउने थिएनन् । त्यस्तै, कुशल भुर्तेल पनि पहिलो बलमै आउट हुने जोखिमबाट जोगिएर २१ रन बनाउन सफल भए । दिनेश खरेलको ब्याटमा लागेको बलबारेको निर्णय भने रिभ्यूपछि मात्र स्पष्ट भयो ।
क्रिकेटमा केही रनले पनि खेलको नतिजा बदल्न सक्ने भएकाले यस्ता निर्णयको प्रभाव महत्त्वपूर्ण हुन्छ । डीआरएसले खेलाडीलाई गलत निर्णयविरुद्ध पुनरावलोकनको अवसर दिनुका साथै अम्पायरको निर्णयलाई प्रविधिमार्फत जाँच्ने व्यवस्था सुनिश्चित गरेको छ ।
तर, नेपालमा पहिलोपटक प्रयोगमा ल्याइएको यो प्रणालीमा अम्पायरहरू पूर्ण रूपमा अभ्यस्त भइसकेको देखिएन । खेलका क्रममा रिभ्यू प्रक्रिया अघि बढाउने तथा निर्णय उल्टिएपछि दिइने संकेतमा केही अन्योल देखिएको थियो । अम्पायरको निर्णयमा चित्त नबुझेमा निर्धारित १५ सेकेन्डभित्र रिभ्यू माग गर्नुपर्ने भएकाले समयमै अपिल गर्नु र प्रक्रिया सहज रूपमा सञ्चालन हुनु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
खेलपछि सुदूरपश्चिमका खेलाडी इशान पाण्डेले डीआरएसलाई नेपाली क्रिकेटका लागि ठूलो कदम बताएका थिए । उनले डीआरएस नभएको भए कुशल भुर्तेलजस्ता ब्याटरमाथि गलत निर्णयको असर पर्न सक्ने उल्लेख गरेका थिए ।
एनपीएलमा डीआरएसको सुरुआतले नेपाली क्रिकेटमा प्रविधिको प्रयोगलाई नयाँ चरणमा पुर्याएको छ । बुधबारको खेलले सही निर्णयका लागि प्रविधि कति महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ भन्ने देखाएको छ । अब यसको प्रभावकारी प्रयोगका लागि अम्पायरको अभ्यास, प्रक्रियागत स्पष्टता र प्राविधिक समन्वयमा ध्यान दिन आवश्यक छ ।
