काठमाडौँ । नेपालीले विशेष उल्लासका साथ मनाउने बडादसैँ पर्व आज कोजाग्रत पूर्णिमासँगै समापन हुँदै छ। आश्विन शुक्ल पूर्णिमाका दिन साँझ धनधान्य र सम्पन्नताकी देवी महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी रातभर जाग्राम बसेर यो पर्व मनाउने परम्परा छ।
आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि सुरु भएको दुर्गा पक्ष अर्थात् बडादसैँ १५ दिनपछि आज सम्पन्न हुन लागेको हो। कोजाग्रत पूर्णिमाको दिन महालक्ष्मीको पूजा गरी जाग्राम बसेपछि दसैँ पर्व विधिवत् रूपमा समापन हुने धार्मिक विश्वास छ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार शास्त्रअनुसार गर्नुपर्ने अखिल बलिपूर्तिको कार्य पनि आजै सम्पन्न हुन्छ। अखिल बलिपूर्ति भएसँगै विजयादशमीदेखि सुरु भएको नवदुर्गाको प्रसादस्वरूप टीका र जमरा लगाउने तथा मान्यजनबाट आशीर्वाद ग्रहण गर्ने क्रम पनि समाप्त हुन्छ। यस दिन दसैँमा लगाइएको जमरा नजिकको नदी, तलाउ, पोखरी वा अन्य पवित्र तीर्थस्थलमा लगेर विसर्जन गरिन्छ।
समितिका अध्यक्ष सहप्राध्यापक पुरुषोत्तम भट्टराईका अनुसार कोजाग्रत पूर्णिमा धन, ऐश्वर्य र सम्पन्नताकी देवी महालक्ष्मीको आराधना गर्ने विशेष दिन हो। धार्मिक मान्यताअनुसार यस दिन साँझ महालक्ष्मीको पूजा गरी रातभर जाग्राम बस्ने व्यक्तिको घरमा पृथ्वी भ्रमणमा निस्किएकी महालक्ष्मी प्रवेश गरेर धन, ऐश्वर्य र समृद्धि प्रदान गर्छिन्।
माता दुर्गाका तीन प्रमुख स्वरूपमध्ये एक महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरेर दुर्गा पक्षलाई बिदाइ गर्ने परम्परा रहेको छ। नवरात्र विजयादशमीका दिन सम्पन्न भए पनि दुर्गा पक्ष भने आश्विन शुक्ल पूर्णिमाका दिन समाप्त हुने धार्मिक मान्यता छ।
लक्ष्मीपूजाको करिब १५ दिनपछि महालक्ष्मीको विशेष आराधना गरिने भएकाले पनि कोजाग्रत पूर्णिमाको धार्मिक महत्त्व रहेको समितिले जनाएको छ। यस पूर्णिमालाई कौमुदी पूर्णिमा पनि भनिन्छ। परम्पराअनुसार आज राति जुवा खेल्ने प्रचलनसमेत रहेको छ। यस दिन महालक्ष्मीसँगै हात्तीमा सवार इन्द्रको पनि पूजा गर्ने विधान छ।
यसैबीच, समितिबाट स्वीकृत पात्रोअनुसार कात्तिक ९ गते सोमबारदेखि कार्तिक स्नान तथा तुलसीको विशेष पूजा आराधना सुरु हुनेछ। आकाशदीपदान पनि सोही दिन साँझदेखि प्रारम्भ हुने जनाइएको छ।
