काठमाडौं । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले यस वर्ष लक्ष्मीपूजाका दिन विद्युत्को उच्चतम माग (पिक लोड) १ हजार ९ सयदेखि २ हजार मेगावाटसम्म पुग्ने अनुमान गरेको छ । प्राधिकरणले माग व्यवस्थापनका लागि पर्याप्त विद्युत् उपलब्ध रहेकाले आपूर्तिमा समस्या नहुने जनाएको छ ।
प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठका अनुसार पछिल्लो समय भएको वर्षाले नदीमा पानीको बहाव बढेकाले विद्युत् उत्पादन पर्याप्त छ । अहिले प्राधिकरणसँग २ हजार ७ सयदेखि २ हजार ८ सय मेगावाटभन्दा बढी विद्युत् उपलब्ध गराउन सक्ने क्षमता रहेको उनले बताए।
लक्ष्मीपूजाका दिन घरघरमा बत्ती बाल्ने परम्पराका कारण घरायसी विद्युत् खपत बढ्ने भए पनि केही उद्योग तथा कलकारखाना बन्द रहने भएकाले औद्योगिक खपत घट्ने प्राधिकरणको अनुमान छ । यी दुई पक्षलाई सन्तुलन गर्दा माग २ हजारदेखि २ हजार १ सय मेगावाटभन्दा माथि नपुग्ने श्रेष्ठले बताए ।
हाल नेपालको राष्ट्रिय विद्युत् प्रणालीको पिक लोड सामान्यतया २ हजार १ सयदेखि २ हजार २ सय मेगावाटको हाराहारीमा रहेको छ । निर्यातसमेत जोड्दा प्रणालीको पिक लोड अझ बढी हुने गरेको उनले जानकारी दिए ।
गत वर्ष लक्ष्मीपूजाका दिन विद्युत्को पिक लोड १ हजार ६ सयदेखि १ हजार ७ सय मेगावाटसम्म पुगेको थियो । यस वर्ष विद्युत् खपत बढ्ने अनुमान गरिए पनि उत्पादन र आपूर्तिका दृष्टिले समस्या नरहेको श्रेष्ठको भनाइ छ ।
यद्यपि, घरायसी खपत अत्यधिक बढ्दा वितरण प्रणालीमा भने प्राविधिक समस्या आउन सक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ । घरमा जडान गरिएका मिटरको क्षमता, एमसीबी तथा अन्य विद्युतीय उपकरणमा बढी भार पर्दा एमसीबी ट्रिप हुने वा मिटर जल्ने जोखिम रहन्छ । त्यस्तै, वितरण प्रणालीका ट्रान्सफर्मर र ११ केभीका फिडरमा समेत अतिरिक्त भार पर्न सक्छ ।
सम्भावित समस्या व्यवस्थापन गर्न प्राधिकरणले वितरण केन्द्रका कर्मचारी तथा प्राविधिक टोलीलाई परिचालन गरी तयारी गरिरहेको छ । बढी भार भएका ट्रान्सफर्मरको लोड घटाउने, आवश्यकताअनुसार अन्य स्थानमा भार स्थानान्तरण गर्ने तथा फिडरको व्यवस्थापन र प्राविधिक सेटिङ मिलाउने काम भइरहेको श्रेष्ठले बताए ।
उनका अनुसार वितरण प्रणालीमा १५ देखि २० प्रतिशतसम्म विद्युत् भार थपिए पनि व्यवस्थापन गर्न सकिने गरी तयारी गरिएको छ । कुनै स्थानमा ओभरलोडका कारण विद्युत् अवरुद्ध भए तत्काल मर्मत गरी १५ देखि २० मिनेटदेखि बढीमा आधा घण्टाभित्र सेवा पुनः सञ्चालन गर्ने गरी प्राविधिक तथा कर्मचारीलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ ।
श्रेष्ठले विद्युत् उत्पादन तथा आपूर्तिका दृष्टिले पर्याप्त क्षमता रहेकाले उपभोक्तालाई ढुक्क भएर लक्ष्मीपूजा मनाउन आग्रह गर्दै वितरण प्रणालीमा आउन सक्ने प्राविधिक समस्या तत्काल समाधान गर्ने व्यवस्था मिलाइएको बताए ।