काठमाडौँ । ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पराजित फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई विदेश जान प्रतिबन्ध लगाउँदै २४ घण्टाभित्र राहदानी बुझाउन आदेश दिएको छ । अदालतको आदेशअनुसार राहदानी नबुझाएपछि उनको राहदानी रद्द गरिएको छ ।
यसैबीच, अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीले फ्लाभियो र उनको परिवारलाई भिसा जारी गरी अमेरिका प्रवेश गर्न दिने बताएका छन् । बीबीसीका अनुसार यस घटनाले ब्राजिलको राजनीतिक वृत्तमा नयाँ विवाद उत्पन्न गरेको छ ।
सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अनुसन्धान भइरहेका बेला ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश अलेक्जान्द्रे डी मोराइसले सोमबार फ्लाभियालाई देश छाड्न नपाउने आदेश दिएका थिए । साथै, २४ घण्टाभित्र प्रहरीसमक्ष राहदानी बुझाउन निर्देशन दिएका थिए ।
फ्लाभियो र उनका वकिल विलर तोमाजबीचको सम्बन्ध तथा सम्भावित वित्तीय कारोबारबारे अनुसन्धान भइरहेको छ । फ्लाभियोले भने आफूमाथि लगाइएका आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन् ।
आइतबार सम्पन्न ब्राजिलको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा दक्षिणपन्थी उम्मेदवार बोल्सोनारो वामपन्थी प्रतिद्वन्द्वी लुइज इनासियो लुला दा सिल्भासँग पराजित भएका थिए । निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भइसके पनि उनले आफ्नो पराजय स्वीकार गरिसकेका छैनन् ।
फ्लाभियोले सोमबार सामाजिक सञ्जालमा भिडियो सार्वजनिक गर्दै आफू ब्राजिल छाड्ने पक्षमा नरहेको बताएका थिए । उनले अदालतको आदेशअनुसार राहदानी बुझाउने र राष्ट्रपति लुलाको सरकारविरुद्ध राजनीतिक प्रतिपक्षका रूपमा सक्रिय रहने बताएका थिए ।
तर, रोयटर्सका अनुसार फ्लाभियो ब्राजिल छाडेर अमेरिका पुगेको समाचार सार्वजनिक भएको छ । उनी कुन बाटो हुँदै अमेरिका पुगे भन्नेबारे भने स्पष्ट विवरण सार्वजनिक भएको छैन ।
लुलाले भने, ‘लुकाउनुपर्ने केही छैन भने डराउनुपर्दैन’
ब्राजिलका राष्ट्रपति लुलाले फ्लाभियो देश छाडेको खबरप्रति टिप्पणी गर्दै त्यसलाई ‘लज्जास्पद’ बताएका छन् । निर्वाचनमा आफू पराजित हुँदा देशमै बसेको स्मरण गराउँदै उनले लुकाउनुपर्ने केही नभए डराउनुपर्ने अवस्था नहुने बताएका हुन् ।
ब्रासिलियामा आयोजित जन्मदिनसम्बन्धी एक कार्यक्रममा बोल्दै लुलाले आफू पनि निर्वाचनमा पराजित भएको तर देश नछाडेको बताए ।
‘म पनि निर्वाचनमा हारेको छु, तर ब्राजिलमै बसेँ,’ उनले भने ।
निर्वाचनमा पराजित भएलगत्तै देश छाडेको आरोप लागेका बोल्सोनारोप्रति कटाक्ष गर्दै लुलाले त्यस्तो अवस्थामा व्यक्तिको मनमा कस्तो अपराधबोध हुन्छ भन्ने प्रश्नसमेत गरे ।
उनले बोल्सोनारोले ब्राजिलमै बसेर आफूमाथिका आरोप गलत साबित गर्न सक्ने भए पनि त्यसो नगरेको आरोप लगाए । निर्वाचनसम्बन्धी विवादमा आफूले आवश्यक कागजात बुझाएर आफ्नो इमानदारिता प्रमाणित गर्ने अवसर दिएको उल्लेख गर्दै लुलाले बोल्सोनारोले त्यसो नगरेको टिप्पणी गरे ।
लुलाले आफूलाई पनि विगतमा राहदानी बुझाउन भनिएको र आफूले अदालतको आदेश पालना गरेको स्मरण गरे । सन् २०१८ मा भ्रष्टाचार तथा घुसखोरीसम्बन्धी कानुनी विवादमा पुनरावेदनमा पराजित भएपछि राहदानी बुझाएको उनको भनाइ थियो ।
बोल्सोनारोले पनि अदालतको आदेश पालना गर्नुपर्ने उल्लेख गर्दै लुलाले ब्राजिल उनको दोस्रो मातृभूमि भएको र अमेरिकाको चाकरी गर्नु उनको पहिलो प्राथमिकता रहेको भन्दै व्यङ्ग्य गरे ।
देश छाड्दैमा भगौडा ठहरिँदैनन्
फ्लाभियोले अदालतको आदेश उल्लङ्घन गरेको आरोप लागे पनि उनलाई कानुनी रूपमा तत्कालै भगौडा भन्न नमिल्ने फौजदारी कानुनका विज्ञहरूले बताएका छन् ।
बीबीसी ब्राजिलसँग कुरा गरेका कानुनविद्हरूका अनुसार कुनै व्यक्तिविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी भएको र त्यसको कार्यान्वयनका लागि उपस्थित हुनुपर्ने अवस्थामा उनी उपस्थित नभएमा मात्रै भगौडाको अवस्था सिर्जना हुन सक्छ ।
अदालतको आदेश उल्लङ्घन गर्नु भने कानुनी कारबाहीको आधार बन्न सक्छ । ब्राजिलको दण्ड संहिताअनुसार सरकारी आदेश अवज्ञा गरेको कसुरमा हिरासत र जरिवानाको व्यवस्था छ ।
फ्लाभियोका भाइ एडुआर्डो बोल्सोनारोले पनि निर्वाचनमा पराजित भए अमेरिका जान उनलाई यसअघि सुझाव दिएका थिए । एडुआर्डो सन् २०२५ देखि अमेरिकाको टेक्सासमा बस्दै आएका छन् ।
फ्लाभियोका पिता तथा पूर्वराष्ट्रपति जायर बोल्सोनारो पनि सन् २०२२ को निर्वाचनमा लुलासँग पराजित भएपछि अमेरिका गएका थिए । पछि ब्राजिल फर्किएका उनी निर्वाचनपछि सत्ता कब्जा गर्ने प्रयास गरेको अभियोगमा सुनाइएको २७ वर्षको जेल सजायअन्तर्गत अहिले घरमै नजरबन्दमा छन् ।
फ्लाभियोको विदेश यात्रासम्बन्धी विवाद, अदालतको आदेशको अवज्ञा र अमेरिकी प्रशासनले भिसा दिने घोषणा गरेपछि ब्राजिलको आन्तरिक राजनीतिसँगै ब्राजिल–अमेरिका सम्बन्धमा समेत तनाव बढ्न सक्ने देखिएको छ ।
