काठमाडाैं -अमेरिकाले विश्वका ६० व्यापार साझेदार देशबाट आयात हुने वस्तुमा नयाँ आयात शुल्क (ट्यारिफ) लागू गर्ने घोषणा गरेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले घोषणा गरेको नयाँ व्यवस्थाअनुसार विभिन्न देशका उत्पादनमा १० प्रतिशतदेखि १२.५ प्रतिशतसम्म अतिरिक्त शुल्क लाग्नेछ। यो नयाँ नीति जुलाई २४ देखि लागू हुने बताइएको छ।
अमेरिकी प्रशासनले यो कदम विश्व व्यापारमा निष्पक्षता कायम गर्न र जबरजस्ती श्रम (Forced Labor)बाट उत्पादन भएका वस्तुको आयात रोक्नका लागि चालिएको दाबी गरेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार केही व्यापार साझेदार देशहरूले जबरजस्ती श्रम नियन्त्रण गर्न पर्याप्त कदम नचालेका कारण नयाँ शुल्क लगाइएको हो।
नयाँ ट्यारिफअन्तर्गत बेलायत, क्यानडा, भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, मलेसिया, इन्डोनेसिया, मेक्सिको, ताइवान, अर्जेन्टिना लगायतका देशमा १० प्रतिशतसम्म शुल्क लाग्नेछ भने चीन, जापान, दक्षिण कोरिया, अष्ट्रेलिया, ब्राजिल, भियतनाम लगायतका केही देशमा १२.५ प्रतिशतसम्म शुल्क लागू हुनेछ।
अमेरिकाले यो कदममार्फत आफ्ना उद्योगलाई संरक्षण गर्ने, घरेलु उत्पादन बढाउने र आपूर्ति शृङ्खलामा सुधार ल्याउने उद्देश्य राखेको जनाएको छ। तर धेरै व्यापार साझेदार देशहरूले भने अमेरिकी निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै यसले विश्व व्यापार प्रणालीमा थप तनाव सिर्जना गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
आयातमा शुल्क बढ्दा विदेशी वस्तुको मूल्य बढ्न सक्छ। यसको असर कपडा, इलेक्ट्रोनिक्स, औद्योगिक सामग्री, दैनिक उपभोग्य वस्तु र उत्पादन लागतमा देखिन सक्ने सम्भावना छ। कम्पनीहरूले बढेको लागत उपभोक्तामाथि सार्न सक्ने भएकाले महँगी बढ्ने जोखिम पनि रहेको छ।
अमेरिका–चीन व्यापार सम्बन्ध यसअघि नै तनावपूर्ण रहँदै आएको छ। नयाँ ट्यारिफ नीतिले विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रबीचको प्रतिस्पर्धालाई अझ बढाउने अनुमान गरिएको छ। चीनसहित केही देशले अमेरिकी कदमलाई एकपक्षीय व्यापार नीति भन्दै आलोचना गरेका छन्।
अमेरिकाको यो नयाँ ६० देशको सूचीमा नेपाल समावेश छैन। त्यसैले नेपालबाट अमेरिकातर्फ जाने नेपाली उत्पादनमा तत्काल नयाँ ट्यारिफको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने छैन। तर विश्वव्यापी व्यापार वातावरणमा आएको परिवर्तनले अप्रत्यक्ष प्रभाव भने पर्न सक्ने विज्ञहरू बताउँछन्। ट्रम्प प्रशासनको नयाँ ट्यारिफ नीति अब आगामी दिनमा विश्व व्यापार सम्बन्ध, मूल्यवृद्धि र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा विश्वभर चासो बढेको छ।
