ललितपुर । वर्षायामलाई सामान्यतया पर्यटनको ‘अफसिजन’ मानिन्छ। प्रतिकूल मौसम, बाढी–पहिरोको जोखिम र यात्रा असहज हुने कारणले यो समयमा पर्यटकीय गतिविधि अपेक्षाकृत कम हुने गर्छ। तर पछिल्ला वर्षहरूमा मनसुन पदयात्राप्रति बढ्दो आकर्षणसँगै केही हिमाली गन्तव्य भने यही मौसममा पर्यटकले भरिन थालेका छन्।
कास्कीको कोरी, बागलुङको ढोरपाटन र पूर्वीरुकुमको चुङ्ग्रीबुकी अहिले मनसुन पर्यटनका लोकप्रिय गन्तव्य बनेका छन्। उच्च पहाडी पाटनमा ढकमक्क फुलेका बुकीफूल, हरियालीले ढाकिएका डाँडापाखा, भेँडीगोठ, रिमझिम वर्षा र बादलसँग लुकामारी खेल्ने हिमशृङ्खलाले पर्यटकलाई लोभ्याइरहेका छन्।
हालै चुङ्ग्रीबुकी भ्रमण गरेर फर्किएका पदयात्री सन्दीप शर्माका अनुसार त्यहाँका फूलले ढाकिएका पाटन, नजिकबाट अवलोकन गर्न सकिने हिमाली दृश्य र छोटो दूरीको पदयात्राले यस क्षेत्रलाई अझ आकर्षक बनाएको छ। बागलुङ र पूर्वीरुकुमको सीमास्थित पातीहाल्नेबाट करिब पाँच किलोमिटर पदयात्रापछि चुङ्ग्रीबुकी पुग्न सकिन्छ। उहाँका अनुसार मनसुनमा देखिएको पर्यटकको चहलपहलले नेपाल वर्षभरि नै घुम्न उपयुक्त गन्तव्य भएको पुष्टि गरेको छ।
यद्यपि मनसुन पदयात्रामा विशेष सावधानी आवश्यक हुने उहाँको सुझाव छ। बाढी–पहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै मौसमको पूर्वसूचना र चेतावनीलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने तथा जोखिमपूर्ण अवस्थामा यात्रा नगर्नुपर्ने उहाँले बताए।
चुङ्ग्रीबुकीस्थित पहाडी आँगन क्याम्पका सञ्चालक नवीन अधिकारीका अनुसार मनसुन सुरु भएयता पर्यटकको आगमन उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। करिब चार हजार मिटर उचाइमा रहेको उक्त क्षेत्रमा सञ्चालित क्याम्पले खाना र बासको सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
पोखराबाट एक दिनमै चुङ्ग्रीबुकी पुग्न सकिन्छ। मध्यपहाडी लोकमार्ग हुँदै पर्वत, बागलुङ र पातीहाल्नेसम्म सवारी यात्रा गरी त्यसपछि दुईदेखि तीन घण्टाको पदयात्रापछि गन्तव्यमा पुगिन्छ। पर्यटकका लागि खाना, खाजा र टेन्टमा एक रातको बाससहित प्रतिव्यक्ति दुई हजार पाँच सय रुपैयाँको प्याकेज तय गरिएको छ। क्याम्पमा एकै रात ४५ जनासम्म पाहुना राख्न सकिने व्यवस्था छ।
यात्रा ब्लगर दिव्या ढकालका अनुसार मनसुनमा चुङ्ग्रीबुकी र ढोरपाटन रोज्नुको मुख्य कारण बुकीफूल, भेँडीगोठ र रमणीय प्राकृतिक दृश्य हुन्। तर पर्यटकको बढ्दो चापसँगै वातावरणीय संरक्षणमा चुनौती थपिएको उहाँको भनाइ छ। जथाभावी फूल टिप्ने, फोहोर गर्ने र संवेदनशील क्षेत्रमा अनियन्त्रित गतिविधिले पारिस्थितिक प्रणालीमा असर पुर्याउन सक्ने भएकाले दिगो पर्यटनमा जोड दिनुपर्ने उहाँले बताए।
मनसुनमा ढोरपाटन उपत्यका पनि रङ्गीचङ्गी वनफूलले सजिन्छ। विशाल पाटन, हरिया खर्क, घोडा सयर र उत्तरतर्फ देखिने हिमशृङ्खलाले यस क्षेत्रलाई अझ आकर्षक बनाएका छन्। पछिल्ला चार–पाँच वर्षयता मनसुनमा ढोरपाटन पुग्ने पर्यटकको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ।
ढोरपाटनको गर्पाछेडास्थित हाइअल्टिच्युड गोठ एण्ड टेन्ट स्टेका सञ्चालक महेन्द्र घर्तीका अनुसार साउन–भदौ महिनामा दैनिक दुईदेखि तीन सय पर्यटक आउने गरेका छन्। गर्पाछेडासम्म पुग्न ढोरपाटन उपत्यकाबाट चारदेखि पाँच घण्टाको पदयात्रा गर्नुपर्छ भने धेरै पर्यटक चार हजार दुई सय मिटर उचाइमा रहेको टीकाधारासम्म पुग्ने गर्छन्।
गोठस्टे र टेन्ट क्याम्पमा एक रातमा ७० जनासम्म पाहुना राख्न सकिने व्यवस्था छ। प्रतिव्यक्ति दुई हजारदेखि दुई हजार चार सय रुपैयाँसम्मका प्याकेजमा खाना, बास तथा ढोरपाटन सिकार आरक्षको प्रवेश शुल्कसमेत समावेश गरिएको छ। पदयात्रा गर्न नसक्नेका लागि घोडा सवारको सुविधा पनि उपलब्ध छ।
उता कास्कीको मादी गाउँपालिका–१ स्थित कोरी पनि मनसुन पदयात्राका लागि लोकप्रिय बन्दै गएको छ। पर्यटकीय गाउँ सिक्लेसबाट सुरु हुने पदयात्रा कपुचे हिमताल हुँदै तीन हजार आठ सय मिटर उचाइको कोरी लेकसम्म पुग्छ।
सिक्लेसस्थित नमस्ने गेष्टहाउसकी सञ्चालक झरना गुरुङका अनुसार दुईदेखि तीन दिनमै कोरी पदयात्रा पूरा गर्न सकिन्छ। मनसुनमा फुल्ने थरीथरीका फूल, हिमाली दृश्य र छिनछिनमा बदलिने मौसम यस क्षेत्रका प्रमुख आकर्षण हुन्। स्तरीय पदमार्ग, होटल र अन्य पर्यटकीय सुविधाले पनि कोरीको लोकप्रियता बढाएको छ।
ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसियसन अफ नेपाल (टान) गण्डकीका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद आचार्यका अनुसार नेपालमा मनसुन पर्यटनको सम्भावना अत्यन्त ठूलो भए पनि यसको प्रवर्द्धन अपेक्षित रूपमा हुन सकेको छैन। पर्यटनलाई वर्षभरि चलायमान बनाउने गरी नीति, पूर्वाधार र प्रचारप्रसारमा थप ध्यान दिनुपर्ने उहाँको सुझाव छ।
मनसुनलाई पर्यटनको अफसिजन मान्ने परम्परागत धारणा विस्तारै बदलिँदै गएको छ। प्राकृतिक सौन्दर्य, बुकीफूल, हिमाली दृश्य र अनौठो पदयात्रा अनुभव खोज्ने पर्यटकका लागि नेपालका यी हिमाली गन्तव्य अहिले वर्षायामकै उत्कृष्ट आकर्षण बनेका छन्।