काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीले मध्यावधि निर्वाचनमा पराजय व्यहोरेको छ । विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीले सिनेट र तल्लो सदन हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्स दुवैमा बहुमत हासिल गरेको छ ।

कन्सासमा डेमोक्रेटिक पार्टीले झन्डै एक शताब्दीपछि सिनेट चुनाव जितेको छ । सन् १९३२ पछि पहिलोपटक यस राज्यबाट डेमोक्रेटिक उम्मेदवार सिनेटर निर्वाचित भएका हुन् । यसपटक डेमोक्रेटिक उम्मेदवार एडम ह्यामिल्टनले रिपब्लिकन पार्टीका वर्तमान सिनेटर रोजर मार्सललाई पराजित गरेका छन् ।

त्यस्तै, मिसिगनबाट डेमोक्रेटिक उम्मेदवार अब्दुल अल-सइद विजयी भएका छन् । उनको जितसँगै उनी अमेरिकी इतिहासमा सिनेटर निर्वाचित हुने पहिलो मुस्लिम बनेका छन् ।

अमेरिकी तल्लो सदनमा कुल ४३५ सिट छन् । सबै सिटका लागि भएको निर्वाचनको प्रारम्भिक नतिजाअनुसार डेमोक्रेटिक पार्टी २२७ सिटमा अगाडि छ भने रिपब्लिकन पार्टी १४२ सिटमा अगाडि रहेको छ ।

सिनेटका कुल १०० सिटमध्ये यसपटक ३५ सिटका लागि निर्वाचन भएको थियो । हालसम्म ३१ सिटको नतिजा सार्वजनिक हुँदा डेमोक्रेटिक पार्टीले १९ र रिपब्लिकन पार्टीले १२ सिट जितेका छन् । बाँकी चार सिटको मतगणना जारी छ ।

यसअघि कायम रहेका सिटसमेत जोड्दा सिनेटमा डेमोक्रेटिक पार्टीको संख्या ५३ पुगेको छ भने रिपब्लिकन पार्टीको ४३ सिट रहेको छ ।

त्यस्तै, ३६ राज्यमा भएको गभर्नर निर्वाचनमध्ये ३१ राज्यको नतिजा सार्वजनिक भएको छ । सार्वजनिक नतिजाअनुसार डेमोक्रेटिक पार्टीले २० र रिपब्लिकन पार्टीले ११ राज्यमा जित हासिल गरेका छन् । बाँकी पाँच राज्यमा मतगणना जारी छ ।

‘अमेरिकी जनताले युद्धविरुद्ध मतदान गरे’

अमेरिकी निर्वाचनको नतिजालाई लिएर इरानी संसद्का सभामुख मोहम्मद बाकर गालिबाफले प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनले अमेरिकी जनताले युद्ध नचाहेको सन्देश निर्वाचनमार्फत दिएको बताएका छन् ।

उनका अनुसार अमेरिकी नागरिकले आफ्नो विवेक र जीविकोपार्जनको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै युद्धविरुद्ध मतदान गरेका हुन् । उनले निर्वाचन परिणामलाई अमेरिकी जनताको युद्धप्रतिको असन्तुष्टिको अभिव्यक्तिका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।

एलजीबीटीक्यू समुदायको ठूलो समर्थन डेमोक्र्याटलाई

एनबीसी न्युजको एक्जिट पोलअनुसार एलजीबीटीक्यू समुदायका ८६ प्रतिशत मतदाताले तल्लो सदनका डेमोक्रेटिक उम्मेदवारलाई मतदान गरेका छन् । त्यस्तै, १२ प्रतिशतले मात्र रिपब्लिकन उम्मेदवारलाई समर्थन गरेका छन् ।

मिसिगनबाट सिनेटमा निर्वाचित अब्दुल अल-सइदले चुनावी जितपछि सम्बोधन गर्दै आफ्नो नाम र धर्मका कारण नागरिकले महँगीको मार खेप्न नपरेको बताएका छन् ।

चुनावी प्रचारका क्रममा उनलाई आतङ्कवादसँग जोडेर आलोचना गर्ने प्रयास गरिएको थियो । त्यसप्रति व्यङ्ग्य गर्दै उनले राष्ट्रपति ट्रम्प र उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्सलाई लक्षित गरेका थिए ।

‘मलाई थाहा छ, तपाईंहरूलाई मेरो नाम उच्चारण गर्न गाह्रो हुन्छ । त्यसैले जनवरीमा सिनेटरको शपथ लिएपछि मलाई सिनेटर भनेर सम्बोधन गर्न सक्नुहुन्छ,’ उनले भने ।

अश्वेत र एसियाली मतदाताको समर्थन पनि डेमोक्र्याटलाई

निर्वाचनसम्बन्धी तथ्याङ्कअनुसार अश्वेत तथा एसियाली मूलका मतदाताको ठूलो समर्थन डेमोक्रेटिक पार्टीले प्राप्त गरेको छ ।

पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाले डेमोक्रेटिक पार्टीको जितको स्वागत गरेका छन् । उनले अमेरिकी जनताले देशलाई विभाजित गर्ने नभई एकताबद्ध बनाउने राजनीति चाहेको स्पष्ट सन्देश दिएको बताएका छन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पको कार्यकाल अझै दुई वर्ष बाँकी रहेकाले डेमोक्र्याटहरूले देशको भविष्यका लागि जिम्मेवारीपूर्वक काम गर्नुपर्ने ओबामाको भनाइ छ ।

ट्रम्पका लागि ‘लेम डक’ राष्ट्रपति बन्ने जोखिम

सिनेट र तल्लो सदन दुवैमा डेमोक्रेटिक पार्टीको नियन्त्रण कायम भएपछि राष्ट्रपति ट्रम्पको कार्यकालका बाँकी दुई वर्ष चुनौतीपूर्ण बन्ने देखिएको छ ।

दुवै सदनमा बहुमत गुमाउँदा ट्रम्पलाई आफ्ना नीति तथा कार्यक्रम पारित गराउन कठिन हुनेछ । त्यस्तै, डेमोक्र्याटहरूले उनीविरुद्ध तेस्रोपटक महाभियोग प्रक्रिया अघि बढाउन सक्ने सम्भावनासमेत देखिएको छ ।

दुवै सदनमा विपक्षीको नियन्त्रणमा रहने राष्ट्रपतिलाई अमेरिकी राजनीतिक भाषामा ‘लेम डक’ राष्ट्रपति भनिन्छ । यस्तो अवस्थामा राष्ट्रपतिको राजनीतिक प्रभाव र नीतिगत निर्णय कार्यान्वयन गर्ने क्षमता कमजोर हुन सक्छ ।

निर्वाचन परिणाम स्वीकार गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले डेमोक्र्याटहरूसँग मिलेर काम गर्न आफू तयार रहेको बताएका छन् । तर उनले चुनावी हारको दोष फक्स न्युजलाई दिएका छन् । उक्त सञ्चारमाध्यमले लगातार डेमोक्रेटिक नेताहरूलाई प्राथमिकता दिएको उनको आरोप छ ।

ट्रम्पले इरानसँग युद्धको सम्भावना र इन्धनको मूल्यवृद्धिले पनि निर्वाचन परिणाममा प्रभाव पारेको स्वीकार गरेका छन् ।