लन्डन — बेलायती प्रधानमन्त्री कीर स्टार्मर—जो सामान्यतया गम्भीर, कानुनी स्वभावका र निकै सन्तुलित मानिन्छन्—सजिलै भावुक हुने व्यक्ति होइनन्। तर, गत फेब्रुअरीमा ओभल अफिसमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगै बस्दा उनी आफ्ना आयोजक (ट्रम्प) कै शैलीमा बोल्न थाले।
ट्रम्पलाई बेलायतको दोस्रो राजकीय भ्रमणका लागि राजा चार्ल्स तृतीयले पठाएको निमन्त्रणा पत्र देखाउँदै स्टार्मरले भने, “यो वास्तवमै विशेष छ। यस्तो पहिले कहिल्यै भएको थिएन… यो अभूतपूर्व छ… यो साँच्चै ऐतिहासिक छ—दोस्रो अभूतपूर्व राजकीय भ्रमण।”
स्टार्मरको यो असामान्य प्रशंसाले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा उनको सरकारले कसरी अघि बढ्ने योजना बनाएको छ भन्ने देखाउँथ्यो: ट्रम्पको चाप्लुसी र राजतन्त्रप्रतिको उनको लगावलाई उपयोग गर्ने र त्यसबापत युरोपेली संघलाई लगाइने भन्दा कम भन्सार दरदेखि युक्रेनका लागि निरन्तर अमेरिकी सहयोगसम्मका फाइदाहरू लिने।
केही समयसम्म यो रणनीति निकै प्रभावकारी देखिएको थियो। तर अहिले यो असफल भएको देखिन्छ। ट्रम्पले इरानसँगको युद्धमा सैन्य सहयोग गर्न हिचकिचाउने सबै अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरूको आलोचना गरे पनि, उनले स्टार्मरलाई विशेष रूपमा निसानामा राखेका छन्। मार्च ३ मा ट्रम्पले भने, “हामीले विन्स्टन चर्चिलसँग व्यवहार गरिरहेका छैनौं।” सोमबार उनले बेलायत अब सहयोगीहरूको “रोल्स-रोयस” (उत्कृष्ट स्तरको) नरहेको टिप्पणी गरे।
बेलायतविरुद्ध ट्रम्पको कडा आलोचनालाई ध्यानमा राख्दै, यसै वसन्त ऋतुमा राजा चार्ल्सले अमेरिका भ्रमण गर्नु उचित हुन्छ कि हुँदैन भनेर धेरै सांसदहरूले प्रश्न उठाउन थालेका छन्। राजकीय भ्रमणको आधिकारिक पुष्टि नभए पनि, राजा अप्रिलमा अमेरिकी स्वतन्त्रताको २५०औं वार्षिकोत्सव मनाउन वासिङ्टन डिसी जाने अपेक्षा गरिएको थियो।
लेबर पार्टीकी सांसद एमिली थर्नबेरीले मंगलबार भनिन्, “हामीले चाहेको अन्तिम कुरा भनेको महामहिम (राजा) लाई… अपमानित भएको हेर्नु हो। मलाई लाग्छ अब यो भ्रमण अगाडि बढाउनु उपयुक्त छ कि छैन भन्ने कुरामा धेरै सावधानीपूर्वक विचार गर्नुपर्छ।” बीबीसीको रेडियो कार्यक्रममा उनले थपिन्, “मलाई लाग्छ यसलाई स्थगित गर्नु नै सुरक्षित हुनेछ।”
ट्रम्प र स्टार्मरबीचको विवाद तब सुरु भयो जब बेलायतले सुरुमा इरान विरुद्धको युद्धमा आफ्ना सैन्य अड्डाहरू प्रयोग गर्न दिने ट्रम्पको अनुरोध अस्वीकार गर्यो। स्टार्मरले उक्त युद्धलाई ‘गैरकानुनी’ ठानेका थिए। यद्यपि, मध्यपूर्वमा बेलायती सैन्य सम्पत्तिमाथि आक्रमण भएपछि स्टार्मर इरानको प्रत्याक्रमण विरुद्धको रक्षामा सहभागी भए। त्यसयता ट्रम्पले स्टार्मरको सहयोगको प्रस्तावलाई गिज्याउँदै थप सहयोग नगरेकोमा आलोचना गरिरहेका छन्।
मार्च ७ मा ट्रम्पले बेलायतले अन्ततः मध्यपूर्वमा दुईवटा विमानवाहक जहाज पठाउने सोचिरहेको दाबी गर्दै स्टार्मरलाई नपठाउन भने। उनले भने, “हामीले युद्ध जितिसकेपछि सामेल हुने मानिसहरू हामीलाई चाहिँदैन!”
ट्रम्पको अनपेक्षित स्वभावले बेलायती सरकारलाई राजाको भ्रमणबारे निर्णय लिन कठिन बनाएको छ। डाउनिङ स्ट्रिट (बेलायती प्रधानमन्त्रीको कार्यालय) राजालाई ट्रम्पको गालीको सिकार बनाउन चाहँदैन, तर भ्रमण रद्द गरेर राष्ट्रपतिलाई थप क्रुद्ध पार्ने जोखिम पनि मोल्न चाहँदैन।
सन् २०१२ देखि २०१६ सम्म वासिङ्टनका लागि बेलायती राजदूत रहेका पिटर वेस्टमकोटले भने, “स्टार्मरले १८ महिनासम्म ट्रम्पका उक्साहटहरूमा प्रतिक्रिया नदिई निजी रूपमा कुरा सुल्झाउने प्रयास गरे। तर यो सधैं काम लाग्दैन र भोलि ट्रम्पले के भन्लान् भन्ने कहिल्यै थाहा हुँदैन।”
स्टार्मरसँगको बढ्दो दूरीका बाबजुद, ट्रम्पले यसै हप्ता राजा चार्ल्सलाई राजकीय भ्रमणमा स्वागत गर्न चाहेको संकेत दिए। सोमबार ह्वाइट हाउसको पत्रकार सम्मेलनमा उनले आफ्नो “भव्य बलरूम” तयार भएपछि त्यहाँ विदेशी राष्ट्र प्रमुखहरूको स्वागत गरिने बताए। ट्रम्पले भने, “उदाहरणका लागि, हामीसँग युकेका राजा छन्—म त इङ्गल्याण्डका राजा भन्छु—जो महान व्यक्ति हुन्। उनी छिट्टै आउँदैछन्।”
डाउनिङ स्ट्रिटका प्रवक्ताले मंगलबार राजाको भ्रमणबारे चर्चा गर्न अस्वीकार गर्दै विवरणहरू अझै “पुष्टि भइनसकेको” बताएका छन्। (सीएनएन)
