काठमाडौं। गृहमन्त्री सुदन गुरुङले बाढीपहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतका लागि राज्यका सबै संयन्त्र पूर्ण रूपमा परिचालन गरिएको बताएका छन्। उनले उद्धारमा केही ठाउँमा ढिलाइ भए पनि सरकारको पहिलो प्राथमिकता घाइतेको उपचार र सम्भावित जीवितको उद्धार रहेको बताए।
मंगलबार सिंहदरबारमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा गुरुङले विशेषगरी माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ र सुरुङ क्षेत्रमा उद्धार अत्यन्तै कठिन रहेको जानकारी दिए। प्रतिकूल मौसम र भौगोलिक विकटताका कारण हवाई उद्धारमा समस्या भए पनि प्राविधिक तथा सुरक्षाकर्मीको टोली रातिसमेत परिचालन भइरहेको उनले बताए।
सुरुङको माथिल्लो भागबाट खनेर वा ड्रिल गरी भित्र फसेकाहरूलाई अक्सिजन र खाद्यान्न पुर्याउन सकिन्छ कि भन्ने वैकल्पिक योजनामा सरकार काम गरिरहेको उनले जानकारी दिए।
विदेशी उद्धार टोलीलाई सरकारले रोकेको भन्ने चर्चाको खण्डन गर्दै गुरुङले नेपालले सुरुदेखि नै छिमेकी मुलुकसँग समन्वय गरिरहेको बताए। उनका अनुसार भारतीय र चिनियाँ टोली नेपाली सेनासँगको समन्वयमा प्राविधिक अध्ययन तथा उद्धारमा परिचालित छन्।
‘त्यहाँको जमिन दलदले माटोले भरिएको छ, जसका कारण उद्धारमा प्रयोग गरिएका एक्साभेटरहरू समेत डुब्ने अवस्था छ,’ गुरुङले भने, ‘भारतीय र चिनियाँ टोलीहरू तेस्रो दिनदेखि नै कार्यक्षेत्रमा खटिएर सर्भे र रेस्क्यु प्लानमा सघाइरहनुभएको छ।’
साँघुरो र जोखिमपूर्ण हवाई क्षेत्रमा दुर्घटना रोक्न तथा उद्धार व्यवस्थित गर्न हवाई व्यवस्थापनमा एकद्वार प्रणाली लागू गरिएको उनले बताए। नेपालको इतिहासमै पहिलोपटक ठूलो संख्यामा हेलिकप्टर उद्धारमा परिचालन गरिएको उनको भनाइ छ।
गुरुङले बाढीपहिरोको पूर्वसूचना प्रवाह र नागरिकको ज्यान जोगाउने क्रममा चार सुरक्षाकर्मीसमेत बेपत्ता भएको जानकारी दिए। उनका अनुसार राति ९ः१५ बजेदेखि एसएमएस र माइकिङमार्फत पूर्वसूचना दिइएको थियो।
दलदल र भौगोलिक विकटताका कारण शव निकाल्न ढिलाइ भए पनि सुरक्षा निकायले निरन्तर प्रयास गरिरहेको उनले बताए। राहत वितरणमा सरकारले कुनै रोकतोक नगरेको स्पष्ट पार्दै इच्छुक संघसंस्था तथा व्यक्तिले पीडितसम्म प्रत्यक्ष पुगेर सहयोग गर्न सक्ने उनले बताए। विकट क्षेत्रमा भने सरकारी संयन्त्रसँग समन्वय गर्दा राहत प्रभावकारी हुने उनको सुझाव छ।
स्थानीय तह निष्क्रिय रहेको भन्ने गुनासोको खण्डन गर्दै गुरुङले जनप्रतिनिधिसमेत प्रभावित हुँदाहुँदै धेरै स्थानमा सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको बताए। केही ठाउँमा उद्धार तथा राहतमा ढिलाइ भएको स्वीकार गर्दै उनले नागरिकलाई धैर्य गर्न र आधिकारिक सूचनामा मात्र विश्वास गर्न आग्रह गरे।
