पेरिस। फ्रान्समा पहिलोपटक मानिसमा ‘शामोन्डा भाइरस’ को संक्रमण पुष्टि भएको छ। संक्रमित व्यक्तिको मृत्यु भए पनि विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) ले हालसम्म यो विश्व-स्तरमै पहिलो एकल मानव घटना रहेको स्पष्ट पार्दै सर्वसाधारणमाथि तत्काल व्यापक जोखिम नरहेको जनाएको छ।
डब्ल्यूएचओ र युरोपेली रोग रोकथाम तथा नियन्त्रण केन्द्रका अनुसार फ्रान्सेली अधिकारीहरूसँगको सहकार्यमा घटनाको सूक्ष्म निगरानी भइरहेको छ। पीडित व्यक्ति यसअघि नै अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्याका कारण उपचाररत र प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर भएको अवस्थामा रहेको बताइएको छ।
शामोन्डा भाइरसको पृष्ठभूमि र पशुमा यसको प्रभावशामोन्डा भाइरस मुख्यतया गाईवस्तु, भेडा, बाख्रा, घोडा र अल्पाकामा जस्ता जनावरहरूमा देखिने अर्थोबुन्याभाइरस समूहको भाइरस हो। यो पहिलोपटक सन् १९६५ मा नाइजेरियामा गाईवस्तुमा पहिचान गरिएको थियो।
यसअघि अफ्रिका र जापानमा मात्र सीमित देखिएको यो भाइरस सन् २०२६ को गर्मीयाममा जर्मनी र स्विट्जरल्यान्डका गाईवस्तुमा भेटिएसँगै युरोपमा पनि फैलिएको पुष्टि भएको थियो।
त्यसयता अस्ट्रिया, बेल्जियम, स्पेन, पोर्चुगल, आयरल्यान्ड र फ्रान्सलगायत युरोपेली देशका जनावरहरूमा समेत यसको संक्रमण फैलिसकेको छ। विश्व पशु स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूओएएच) का अनुसार सङ्क्रमित जनावरहरूमा उच्च ज्वरो आउने, पखाला लाग्ने, दूध उत्पादनमा भारी गिरावट आउने तथा गर्भ तुहिने वा जन्मिने बाच्छाबाच्छीमा जन्मजात असामान्यता देखिने जस्ता लक्षणहरू देखा पर्छन्।
कसरी सर्छ यो भाइरस?
किराको टोकाइ: यो भाइरस मुख्यतया ‘कुलिकोइडिस’ जातका साना उड्ने किराको टोकाइबाट जनावरहरूमा सर्ने गर्छ। फ्रान्समा देखिएको मानव संक्रमणको यो घटनामा पनि बिरामीलाई देशको पूर्वी क्षेत्रमा कुनै किराले टोकेको हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
प्रत्यक्ष सर्ने वा नसर्ने: सामान्यतया एक जनावरबाट अर्को जनावरमा वा मानिसबाट मानिसमा यो भाइरस सिधै सर्ने गरेको कुनै प्रमाण छैन। तर, संक्रमित गर्भवती जनावरबाट गर्भस्थ भ्रूणमा भने यो रोग सर्न सक्छ।
अर्थोबुन्याभाइरस समूहका अन्य भाइरस्तसरि यो पनि मौसमी किराहरूको सक्रियतामा निर्भर हुने भएकाले सम्बन्धित स्वास्थ्य तथा पशु विज्ञहरूले यसको थप अनुसन्धान र निगरानीलाई तीव्रता दिएका छन्।
