काठमाडौँ । वैदिक सनातन धर्मको संरक्षण, आध्यात्मिक चेतनाको विस्तार तथा राष्ट्रिय धार्मिक र सांस्कृतिक एकताको सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले कात्तिक ८ देखि ३० गतेसम्म मेची–महाकाली राष्ट्रव्यापी श्रीमुक्तिनाथ रथयात्रा–२०८३ आयोजना हुने भएको छ ।
मुक्तिनाथपीठाधीश्वर स्वामी कमलनयनाचार्य श्रीजी महाराज (मुक्तिनाथ बाबा) को सत्सङ्कल्पमा सञ्चालन हुन लागेको रथयात्राले पूर्वदेखि पश्चिमसम्मका प्रमुख धार्मिकस्थल, मठमन्दिर, आश्रम तथा तीर्थधामलाई जोड्नेछ । यसले देशभरका नेपालीमाझ धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान र राष्ट्रिय एकताको भावना अभिवृद्धि गर्ने आयोजकले जनाएको छ ।
मुक्तिनाथ बाबाका उत्तराधिकारी स्वामी वासुदेव प्रपन्नाचार्यका अनुसार रथयात्राले मुक्तिनाथ, पवित्र कालीगण्डकी र समग्र मुक्तिक्षेत्रको महिमा देशविदेशमा प्रचारप्रसार गर्न सहयोग पुर्याउनेछ । साथै, धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धन, तीर्थस्थलबीचको सम्बन्ध विस्तार, सनातन संस्कृतिको संरक्षण र आध्यात्मिक जागरणमा समेत योगदान पुग्ने उहाँले बताउनुभयो ।
विविधतायुक्त नेपाली समाजमा आपसी सद्भाव, सहकार्य र राष्ट्रिय एकताको भावना सुदृढ बनाउनु पनि रथयात्राको उद्देश्य रहेको उहाँको भनाइ छ ।
आयोजकले सार्वजनिक गरेको कार्यतालिकाअनुसार कात्तिक ८ गते मुक्तिनाथबाट सुरु हुने रथयात्रा जोमसोम र गलेश्वर हुँदै बेनीको कुन्डुलेफेदी पुगेर पहिलो दिनको विश्राम गर्नेछ । कात्तिक ९ गते पञ्चकोट, बागलुङ बजार, मालढुङ्गा, कुश्मा, नौडाँडा र हेमजाको मार्ग हुँदै पोखरा नगर परिक्रमा गरी रामघाटस्थित श्रीमुक्तिनाथ सनातन सेवाश्रममा रात्रि विश्राम गर्ने कार्यक्रम छ ।
कात्तिक १० गते पोखराबाट दमौली, डुम्रे, मुग्लिन, धादिङ, थानकोट, कलङ्की, स्वयम्भू र बालाजु हुँदै चक्रपथमार्गबाट गोल्फुटारस्थित श्रीमुक्तिनाथ बाबा सेवाश्रम पुग्नेछ । कात्तिक ११ गते काठमाडौँ नगर परिक्रमा गरेपछि भक्तपुरस्थित श्रीपञ्चमहालक्ष्मी मन्दिर र श्रीवनधाममा रात्रि विश्राम गरिनेछ ।
कात्तिक १२ गते भक्तपुरबाट साँगा, बनेपा, धुलिखेल, भकुण्डेबेँसी र खुर्कोट हुँदै सिन्धुली पुग्ने रथयात्रा १३ गते भीमान, कटारी, गाईघाट र बराहक्षेत्र हुँदै चतराधामस्थित श्रीमुक्तिनाथ मन्दिर पुग्नेछ ।
कात्तिक १४ गते चतराबाट धरान, इटहरी, विराटचोक, बेलबारी, लेटाङ, पथरी, उर्लाबारी र दमक हुँदै झापाको गौशालामा विश्राम गर्ने कार्यक्रम छ । कात्तिक १५ गते झापाका विभिन्न स्थान हुँदै बिर्तामोड, अर्जुनधारा, बुधबारे, चारआली, भद्रपुर र काँकडभिट्टा भएर माईधारस्थित श्रीयोगीराज कमलनयनाचार्य आश्रममा रात्रि विश्राम गरिनेछ ।
कात्तिक १६ गते माईधारबाट रङ्गेली हुँदै विराटनगर नगर परिक्रमा गरी पाञ्चालीस्थित श्रीलक्ष्मीनारायण मन्दिरमा विश्राम हुनेछ । कात्तिक १७ गते विराटनगर, दुहबी, इटहरी र लहान हुँदै जनकपुरधाम पुग्ने रथयात्राले १८ गते जनकपुरधाम परिक्रमा गरी ढल्केवर, बर्दिवास, लालबन्दी, हरिवन, चन्द्रनिगाहपुर, निजगढ र पथलैया हुँदै सिमरामा विश्राम गर्नेछ ।
कात्तिक १९ गते सिमराबाट पथलैया र अमलेखगञ्ज हुँदै हेटौँडा नगर परिक्रमा गरी चिसापानीस्थित श्रीकस्तुरी रङ्गनाथ मन्दिरमा रात्रि विश्राम गर्ने कार्यतालिका छ । कात्तिक २० गते हेटौँडाबाट मनहरी, वसन्तपुर, भण्डारा, पर्सा र टाँडी हुँदै भरतपुर महानगरपालिका परिक्रमा गरी लङ्कु पुग्नेछ ।
कात्तिक २१ गते नारायणगढ, गैँडाकोट, भेडाबारी, फूलबास, रजहर, दलदले, प्रगतिनगर, कावासोती, डण्डा, चोरमारा, अरुणखोला, दुम्कीवास र बर्दघाट हुँदै श्रीलक्षेश्वर शिवालयमा रात्रि विश्राम गरिनेछ । कात्तिक २२ गते बर्दघाट, भुताहा, भूमही, सुनवल र बुटवल हुँदै रुपन्देहीको रेसेन्डुपुरस्थित श्रीबालहंस साङ्वेद स्वर्गद्वारी आश्रम पुग्ने कार्यक्रम छ ।
कात्तिक २३ गते खरेन्द्रपुर, चन्द्रौटा, मालुवाङ, लमही र कोहलपुर हुँदै नेपालगञ्ज पुगेर रथयात्राले रात्रि विश्राम गर्नेछ । कात्तिक २४ गते नेपालगञ्जबाट टीकापुर हुँदै लम्कीचुहा क्षेत्रमा विश्राम गरिनेछ भने २५ गते पुनर्वास हुँदै महेन्द्रनगरस्थित श्रीराधाकृष्ण मन्दिर पुग्नेछ ।
कात्तिक २६ गते महेन्द्रनगरबाट भलारी र अत्तरिया हुँदै धनगढीस्थित श्रीलक्ष्मीनारायण मन्दिरमा रथयात्रा पुग्नेछ । कात्तिक २७ गते धनगढी, हसुलिया, राजापुर र गुलरिया हुँदै कोहलपुरस्थित श्रीरामजानकी मन्दिरमा रात्रि विश्राम गरिनेछ ।
कात्तिक २८ गते कोहलपुरबाट सुर्खेत हुँदै तुलसीपुरस्थित श्रीलक्ष्मीनारायण मन्दिरमा विश्राम गर्ने रथयात्रा २९ गते घोराही, लमही, गोरुसिङ्गे र तौलिहवा हुँदै भैरहवा पुग्नेछ ।
रथयात्राको अन्तिम दिन कात्तिक ३० गते भैरहवा नगर परिक्रमा गरी परासी हुँदै नवलपरासीको त्रिवेणीधामस्थित श्रीगजेन्द्रमोक्ष दिव्यधाममा पुगेर समापन गरिने आयोजकले जनाएको छ ।
रथयात्रा समापनपछि त्रिवेणीधामस्थित श्रीगजेन्द्रमोक्ष दिव्यधाममा मङ्सिर १ देखि २९ गतेसम्म ‘श्रीगजेन्द्रमोक्ष नारायण वैभव विराट महायज्ञ–२०८३’ आयोजना हुने कार्यक्रम रहेको छ ।
नोट: उपलब्ध विवरणमा कात्तिक १९ गतेको मिति मूल सामग्रीमा ‘कात्तिक १ गते’ उल्लेख भएकाले क्रमअनुसार सच्याइएको छ । साथै, रथयात्राको मार्ग र विश्रामस्थलसम्बन्धी केही नाम तथा विवरण आयोजकको आधिकारिक कार्यतालिकासँग रुजु गर्नु उपयुक्त हुनेछ ।
