काठमाडौं — नेपालको अर्थतन्त्रमा सबैभन्दा ठूलो योगदान गर्ने कृषि, वन तथा मत्स्य क्षेत्र चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासमा अपेक्षाकृत सुस्त देखिएको छ। राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयका अनुसार समीक्षा अवधिमा यस क्षेत्रको वृद्धिदर १.५८ प्रतिशतमा सीमित रहने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
कार्यालयका अनुसार धान उत्पादनमा आएको उल्लेखनीय गिरावटले कृषि क्षेत्रको समग्र वृद्धिलाई प्रभावित गरेको हो। यद्यपि पशुपालन, तरकारी, फलफूल तथा वनजन्य उत्पादनमा भएको सामान्य वृद्धिले कृषि क्षेत्रलाई ऋणात्मक हुनबाट जोगाएको जनाएको छ।
तेस्रो त्रैमासमा मुलुकको समग्र आर्थिक वृद्धिदर ३.५१ प्रतिशत रहने अनुमान गरिए पनि कृषि क्षेत्रको कमजोर प्रदर्शनले अर्थतन्त्रको विस्तार अपेक्षाअनुसार हुन नसकेको कार्यालयको निष्कर्ष छ। निर्माण सामग्रीको आयातमा आएको कमी, धान उत्पादन घट्नु तथा केही औद्योगिक वस्तुको स्वदेशी उत्पादन कमजोर रहनुले पनि आर्थिक वृद्धिमा दबाब परेको उल्लेख गरिएको छ।
समीक्षा अवधिमा अर्थतन्त्रका १८ औद्योगिक वर्गीकरणमध्ये १६ क्षेत्रमा सकारात्मक वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ। सबैभन्दा उच्च २४.८८ प्रतिशत वृद्धि विद्युत्, ग्यास, वाफ तथा वातानुकूलित आपूर्ति क्षेत्रमा रहने प्रक्षेपण गरिएको छ। यस्तै, वित्तीय तथा बिमा क्षेत्र १०.२७ प्रतिशत, यातायात तथा भण्डारण ७.८३ प्रतिशत तथा थोक–खुद्रा व्यापार क्षेत्र ५.२५ प्रतिशतले विस्तार हुने अनुमान छ।
यद्यपि अर्थतन्त्रको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ओगटेको कृषि क्षेत्रको वृद्धिदर न्यून रहँदा समग्र आर्थिक विस्तारमा यसको प्रत्यक्ष प्रभाव परेको देखिएको छ। कृषि क्षेत्रमा हुने सामान्य उतारचढावले समेत राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा उल्लेखनीय असर पार्ने भएकाले उत्पादन वृद्धि र स्थायित्वका लागि प्रभावकारी नीतिगत पहल आवश्यक रहेको संकेत तेस्रो त्रैमासको तथ्याङ्कले गरेको छ।
