काठमाडौँ । युरोपेली मुलुक फ्रान्स र स्पेनमा फैलिएको विनाशकारी डढेलोका कारण तीन लाखभन्दा बढी मानिस घर छाडेर सुरक्षित स्थानमा जान बाध्य भएका छन्।
अत्यधिक गर्मी, सुख्खा मौसम र तीव्र हावाहुरीका कारण फैलिएको आगलागीले फ्रान्सलाई पछिल्ला दुई दशकयताकै सबैभन्दा गम्भीर डढेलो संकटमा धकेलेको छ। उता स्पेनको राजधानी मड्रिड आसपासका क्षेत्रमा लागेको आगोलाई स्थानीय अधिकारीहरूले इतिहासकै सबैभन्दा भीषण डढेलोमध्ये एक बताएका छन्।
युरोपभरि केही सातायता जारी भीषण तापलहरका कारण धेरै स्थानमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको छ, जसले डढेलो नियन्त्रणलाई थप चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।
स्पेनको मड्रिड बाहिरका विभिन्न क्षेत्रमा फैलिएका डढेलोले हालसम्म करिब ७७० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र जलाएर खरानी बनाइसकेको छ। यो क्षेत्रफल मड्रिड शहरको क्षेत्रफलभन्दा पनि ठूलो हो।
फ्रान्समा भने जिरोन्ड क्षेत्र सबैभन्दा बढी प्रभावित बनेको छ। त्यहाँबाट दुई लाखभन्दा बढी बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। फ्रान्सको प्रसिद्ध वाइन उत्पादन हुने यस क्षेत्रमा जङ्गल र खेतीयोग्य जमिनमा फैलिएको आगोले चार दिनभित्रै ४२० वर्ग किलोमिटरभन्दा बढी क्षेत्र नष्ट गरिसकेको छ, जुन राजधानी पेरिसको क्षेत्रफलभन्दा करिब चार गुणा ठूलो हो।
डढेलो अहिले बोर्दो सहरको दक्षिणी भागबाट करिब १५ किलोमिटरको दूरीमा पुगेको छ। आगलागीका कारण त्यहाँ रहेका केही संवेदनशील सैन्य तथा औद्योगिक संरचना पनि जोखिममा परेका छन्। तीमध्ये ब्यालिस्टिक मिसाइल, रकेट मोटर तथा खतरनाक रसायन प्रशोधनसँग सम्बन्धित प्रतिष्ठानहरू समेत रहेका छन्।
उपग्रहबाट लिइएका तस्बिरहरूले जिरोन्ड क्षेत्रको विशाल भूभाग डढेर कालो बनेको र बाक्लो धुवाँ पूर्वतर्फ फैलिरहेको देखाएका छन्।
डढेलोले आफैं सिर्जना गर्यो ‘फायर थन्डरस्टर्म’
यस डढेलोको अर्को असाधारण पक्ष भनेको यसले आफ्नै ‘फायर थन्डरस्टर्म’ सिर्जना गर्नु हो। यो अत्यन्त दुर्लभ मौसमी प्रक्रिया मानिन्छ।
डढेलोबाट उत्पन्न अत्यधिक तापका कारण तातो हावा तीव्र गतिमा माथि उठ्छ। त्यससँगै धुवाँ, खरानी र जलवाष्प पनि वायुमण्डलको माथिल्लो तहसम्म पुग्छन्। माथि पुगेपछि तापक्रम घट्दा जलवाष्प संघनित भएर बादल बन्छ।
यदि डढेलो अत्यन्त शक्तिशाली छ र वायुमण्डल पनि अस्थिर छ भने, ती बादल चट्याङ उत्पादन गर्ने ‘फायर थन्डरस्टर्म’मा विकसित हुन सक्छन्। यस्ता बादलबाट निस्कने चट्याङले नयाँ स्थानमा फेरि आगलागी सुरु गराउन सक्छ। कतिपय अवस्थामा यिनले असिना वा वर्षासमेत गराउन सक्छन्, यद्यपि त्यसले डढेलो नियन्त्रणमा आउने ग्यारेन्टी हुँदैन।
