काठमाडौं – संयुक्त राज्य अमेरिकाले रणनीतिक महत्वको हर्मुज जलडमरूमध्य (हर्मुज जलमार्ग) लाई अमेरिकाले ‘कब्जा’ गर्ने घोषणा गर्दै यसको रक्षा गर्नका लागि भुक्तानी पाउने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार बताएका छन्।
“हामी हर्मुज जलडमरूमध्यको संरक्षक बन्नेछौँ,” राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘फक्स एन्ड फ्रेन्ड्स’सँगको अन्तर्वार्तामा भने। उनले थपे, “अमेरिकाले यसको रक्षा ‘केही पनि नलिई’ गर्दै आएको थियो, तर अब धनी राष्ट्रहरूबाट क्षतिपूर्ति पाउनेछ।”
उनले भने, “हामी यसको रक्षा गर्नका लागि ठूलो रकम लिनेछौँ। तर हामीले यो सब गर्न हाम्रा मानिसहरूलाई खतरा मोल्नका लागि मात्र क्षतिपूर्ति चाहन्छौँ।”
मध्यपूर्वको द्वन्द्वमा अप्रिलको युद्धविरामपछि यो स्तरको अमेरिकी र इरानी आक्रमण भएको छैन। यसले जलडमरूमध्य हुँदै हुने ढुवानी रोकेको युद्धलाई स्थायी रूपमा समाप्त गर्ने प्रयासमा थप शङ्का उत्पन्न गरेको छ। यद्यपि, इरानले यसअघि नै हर्मुज जलमार्गमा आवागमन रोकेको जनाएको छ।
गत एक साताको द्वन्द्व ऊर्जा व्यापारको महत्वपूर्ण मार्ग केन्द्रित छ, जसको नियन्त्रण वासिङ्टन र तेहरानबीच मुख्य विवादको विषय हो।
सोमबारको अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानी वार्ताकारहरूको रणनीतिप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरे। सप्ताहन्तमा घण्टौँ लामो वार्तामा सहमति भएका कुरामा उनीहरूले परिवर्तन खोजिरहेको उनको आरोप छ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, “हामी जलडमरूमध्य कब्जा गर्दैछौँ। उनीहरूसँग केही पनि छैन।” उनले अगाडि भने, “हिजो प्रतिनिधिहरूबीच ११ घण्टा लामो बैठक भयो र सबै कुरा सहमति भयो। तर कोठाबाट बाहिर निस्केर उनीहरूले फोन गरे र केही परिवर्तन गर्नुपर्ने बताए। तर कस्तो परिवर्तन खोजिएको थियो भन्ने उनीहरूले खुलाएनन्।”
इरानको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले सोमबार भने, “सरकारले युद्ध बढ्न नदिन कतार, पाकिस्तान र ओमानका मध्यस्थकर्तासँग कुराकानी गरिरहेको छ।”
इरानको शक्तिशाली इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कोरले हर्मुज जलडमरूमध्य ‘बन्द’ भएको दाबी गरेको छ, तर अमेरिकाले भने यो समुद्री यातायातका लागि खुला रहेको र इरानको नियन्त्रणमा नभएको बताएको छ।
