काठमाडौँ। सेतो मच्छिन्द्रनाथ रथयात्रा परम्परागत विधि अनुसार सम्पन्न भएको छ। लगनटोलस्थित ‘आमा रुख’ को तीन पटक परिक्रमा गरिएसँगै यस वर्षको रथयात्रा औपचारिक रूपमा समापन गरिएको हो।
चैते दसैँको अवसरमा सुरु हुने यो जात्रा जमलबाट प्रारम्भ भई असन, हनुमानढोका दरबार क्षेत्र हुँदै लगनटोलसम्म रथ तानेर लैजाने प्रचलन छ। लगनटोल पुगेपछि अर्को दिन उक्त रुखको परिक्रमा गराउने परम्परा रहिआएको छ।
यस क्रममा मच्छिन्द्र बहालबाट आर्यावलोकितेश्वर को मूर्ति बाहिर निकालेर भक्तजनको सहभागितामा तीनधारा पाठशालामा तयार गरिएको शिखर शैलीको रथमा विराजमान गराइन्छ र त्यसपछि रथयात्रा सञ्चालन गरिन्छ।
रथयात्रा सम्पन्न भएपछि भोलिपल्ट मूर्तिलाई खटमा राखेर लगन, ज्याबहाल, द्य:लं, यूतुननी, कोहिटी भीमसेनस्थान, मरु, यतखा, नरदेवी, किलागल, भेडासिङ र केलटोल हुँदै पुनः मच्छिन्द्र बहालमा फर्काइ मन्दिरमा प्रतिष्ठापन गरिने चलन छ।
हरेक वर्ष चैत्र शुक्ल अष्टमीदेखि सुरु हुने यस रथयात्राको ऐतिहासिक परम्परा राजा शिवसिंह मल्ल को समयदेखि चल्दै आएको मानिन्छ। हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीबीच साझा आस्थाका रूपमा रहेको सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई सद्भाव र सहअस्तित्वको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ।
काठमाडौँ उपत्यकामा पुजिँदै आएका चार लोकेश्वरमध्ये सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई सद्भावका देवताका रूपमा मानिन्छ भने अन्य लोकेश्वरहरू फरक-फरक प्राकृतिक र सामाजिक पक्षसँग सम्बन्धित विश्वासका केन्द्रका रूपमा पूजिने परम्परा रहिआएको छ।
