काठमाडौँ । रामचन्द्र पौडेलले पानीको संरक्षण, दिगो उपयोग र सबैका लागि समान पहुँच सुनिश्चित गर्न सरकारका निकाय, विकास साझेदार, संघ–संस्था र सर्वसाधारणलाई सहकार्य र प्रतिबद्धताका साथ अघि बढ्न आह्वान गरेका छन्।
विश्व पानी दिवस २०२६का अवसरमा जारी शुभकामना सन्देशमा उनले खानेपानी व्यवस्थापनका सबै तहमा लैङ्गिक समानता, समानुपातिक सहभागिता र न्यायोचित पहुँच आवश्यक रहेको उल्लेख गरेका छन्।
राष्ट्रपति पौडेलका अनुसार पानी मानव जीवन, स्वास्थ्य, समृद्धि र सामाजिक न्यायको आधार हो। इतिहासदेखि नै मानव सभ्यता पानीकै वरिपरि विकास भएको स्मरण गराउँदै उनले वर्तमानमा प्रकृति र जलस्रोत संरक्षण झन् चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको बताएका छन्।
उनले भूमिगत जलस्रोतलाई महत्त्वपूर्ण प्राकृतिक सम्पदा भन्दै यसले पारिस्थितिकीय सन्तुलन कायम राख्न, नदीहरूको बहाव व्यवस्थापन गर्न, जलवायु परिवर्तनको प्रभाव कम गर्न तथा सुरक्षित पिउने पानी उपलब्ध गराउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताए। तर बढ्दो सहरीकरण, पूर्वाधार विस्तार, प्रदूषण र जलवायु परिवर्तनका कारण जलस्रोतहरू सुक्दै गएकोमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
सन्देशमा भूमिगत पानीको अत्यधिक दोहन र पक्की संरचनाका कारण पुनर्भरणमा अवरोध हुँदा पानीको सतह घट्दै गएको र अव्यवस्थित बस्ती तथा औद्योगीकरणले जलस्रोत प्रदूषित बनाउँदै लगेको उल्लेख गरिएको छ।
भविष्यमा सम्भावित जलसंकटलाई ध्यानमा राख्दै उनले जलाधार क्षेत्रको संरक्षण, साथै ग्रामीण क्षेत्रमा आहाल, पोखरी र तालतलैयाजस्ता परम्परागत संरचनाको प्रवर्द्धनमार्फत भूमिगत जल पुनर्भरण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको आह्वानमा सन् १९९३ देखि हरेक वर्ष मार्च २२ मा विश्व पानी दिवस मनाइँदै आएको छ। नेपालमा यस वर्ष “लैङ्गिक समानताका लागि पानीको महत्त्वपूर्ण भूमिका” भन्ने नारासहित विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम आयोजना भइरहेका छन्।
